รู้หรือไม่?! ไม่ใช่ผลิตภัณฑ์ทุกอย่างจะมีเครื่องหมาย อย.นะ
7 พฤษภาคม 2568

หลายคนเข้าใจว่า ผลิตภัณฑ์บางอย่างที่ไม่มีเครื่องหมาย อย. แปลว่า ผลิตภัณฑ์นั้นไม่ปลอดภัย เสี่ยงอันตราย แต่รู้หรือไม่ว่า ไม่ใช่ผลิตภัณฑ์ทุกอย่างจะมีเครื่องหมาย อย.นะ แล้วผลิตภัณฑ์ใดบ้างที่ต้องมีเครื่องหมาย อย. และผลิตภัณฑ์ใดบ้างที่ไม่ต้องมีเครื่องหมาย อย. วันนี้มีคำตอบ

ผลิตภัณฑ์ที่ต้องมีเครื่องหมาย อย.

1. ผลิตภัณฑ์อาหาร จะต้องแสดงเลข 13 หลัก อยู่ในกรอบเครื่องหมายอย. ที่เรียกว่า “เลขสารบบอาหาร” สำหรับอาหารทั่วไปไม่บังคับต้องยื่นคำขอรับเลขสารบบอาหารก่อนการผลิต/นำเข้า แต่หากประสงค์ขอรับเลขสารบบอาหารก็สามารถกระทำได้

2.วัตถุอันตรายที่ใช้ในบ้านเรือนหรือทางสาธารณสุข ที่จัดเป็นวัตถุอันตรายชนิดที่ 2 หรือชนิดที่ 3 (ต้องขึ้นทะเบียน) เช่น ผลิตภัณฑ์ระงับ ป้องกัน ควบคุม ไล่ กำจัดแมลง สัตว์อื่น และสัตว์แทะ ผลิตภัณฑ์ฆ่าเชื้อโรค ผลิตภัณฑ์ซักผ้าขาว ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดพื้นฝาผนังเครื่องสุขภัณฑ์ และวัสดุอื่น ๆ ที่สารสำคัญในผลิตภัณฑ์จัดเป็นวัตถุอันตรายชนิดที่ 2 หรือชนิดที่ ฉลากผลิตภัณฑ์จะต้องแสดงเลขทะเบียน วอส. ในกรอบเครื่องหมาย อย. ดังตัวอย่าง โดย วอส. หมายถึง วัตถุอันตรายทางสาธารณสุข และ xx/xxxx หมายถึง เลขทะเบียนวัตถุอันตราย

ผลิตภัณฑ์ที่ไม่ต้องมีเครื่องหมาย อย.

1. ผลิตภัณฑ์ยา จะไม่มีเครื่องหมาย อย.บนฉลาก แต่จะต้องแสดงเลขทะเบียนตำรับยา มีข้อความ ทะเบียนยาเลขที่... หรือ Reg.No..เช่น Reg.No1A XX/35 หมายถึง ยาแผนปัจจุบันสำหรับมนุษย์ ผลิตภายในประเทศไทย มีตัวยาออกฤทธิ์เพียงตัวเดียว ลำดับทะเบียนเลขที่ XX ได้รับการขึ้นทะเบียนในปี พ.ศ. 2535

2 . ผลิตภัณฑ์เครื่องสำอาง จะไม่มีเครื่องหมาย อย.บนฉลาก แต่จะต้องแสดงเลขที่ใบรับจดแจ้ง ซึ่งประกอบด้วยตัวเลข 10 หลัก หรือ 13 หลัก เช่น xx-x-xxxxxxx หรือ xx-x-xxxxxxxxxx

3. วัตถุอันตรายที่ใช้ในบ้านเรือนหรือทางสาธารณสุขที่จัดเป็นวัตถุอันตรายชนิดที่ 1 (ไม่ต้องขึ้นทะเบียน แต่ต้องแจ้งข้อเท็จจริง) เช่น ผลิตภัณฑ์กาว ผลิตภัณฑ์ฆ่าเชื้อในสระว่ายน้ำ ผลิตภัณฑ์ไล่แมลงที่มีสารสำคัญเป็นน้ำมันตะไคร้หอม ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดพื้นฝาผนัง เครื่องสุขภัณฑ์ และวัสดุอื่น ๆ เช่น ผลิตภัณฑ์ล้างจาน ผลิตภัณฑ์ซักผ้า ที่มีสารสำคัญเป็นสารลดแรงตึงผิว (ยกเว้นชนิดประจุบวก) ฉลากผลิตภัณฑ์ไม่ต้องแสดงเครื่องหมาย อย. แต่ต้องแสดงเลขที่รับแจ้งข้อเท็จจริง ดังตัวอย่าง “เลขที่รับแจ้ง xx/xxxx”

ผลิตภัณฑ์ที่มีหรือไม่ต้องมีเครื่องหมาย อย. ก็ได้

ผลิตภัณฑ์เครื่องมือแพทย์จะต้องแสดงเลขที่ใบอนุญาต เลขที่ใบรับแจ้งรายการละเอียด เลขที่ใบรับจดแจ้งฉลากบนเครื่องมือแพทย์ ตัวอย่างเช่น

-          แสดงเลข 12 หลัก เช่น xx-x-x-x-xxxxxxx

-          แสดงตัวอักษร ผ. . จผ. หรือ จน. แล้วตามด้วยตัวเลข เช่น ผ xx/xxxx โดย ผ. หรือ จผ.หมายถึง ผลิตภัณฑ์ถูกผลิต  น. หรือ จน. หมายถึง ผลิตภัณฑ์นำเข้า

 

โดยการแสดงตัวเลขหรือตัวอักษรตามที่กล่าวมาข้างต้นนี้ สามารถแสดงอยู่ในกรอบเครื่องหมาย อย. หรือไม่ก็ได้ เนื่องจากปัจจุบันยังไม่มีกฎหมายที่บังคับผลิตภัณฑ์เครื่องมือแพทย์ให้แสดงกรอบเครื่องหมาย อย.

 

ก่อนซื้อผลิตภัณฑ์สุขภาพใด ๆ  ขอให้ตรวจสอบข้อมูลการขออนุญาตผลิตภัณฑ์ได้ที่ www.fda.moph.go.th หรือผ่าน Line@FDATHAI โดยผลิตภัณฑ์สุขภาพแต่ละประเภทที่มีเครื่องหมาย อย. หรือเลขทะเบียนของผลิตภัณฑ์ หรือเลขที่รับแจ้ง แสดงให้เห็นว่าผลิตภัณฑ์นั้น ๆ ได้มีการขึ้นทะเบียน หรือได้รับอนุญาตถูกต้องตามที่กฎหมายกำหนดเท่านั้น ไม่ได้หมายความว่าผลิตภัณฑ์นั้นผ่านการรับรองให้โฆษณาอย่างถูกต้องตามกฎหมายเสมอไปหรือจะโฆษณาแบบไหนก็ได้ ดังนั้นผู้บริโภคจึงต้องหมั่นสังเกตและรู้ทันโฆษณาด้วย

#เครื่องหมายอย. #อย.


ข้อมูลอ้างอิง

ไขข้อข้องใจ ?เครื่องหมาย อย.บนฉลากผลิตภัณฑ์สุขภาพ

ประกาศฯ เรื่อง ฉลาก และเอกสารกำกับเครื่องมือแพทย์

คลังรูปภาพ
แท็กที่เกี่ยวข้อง
FDAknowledge
oryor
ผลิตภัณฑ์สุขภาพ
อย.
สาระความรู้
เลขผลิตภัณฑ์
เลขรับแจ้ง
เลขที่จดแจ้ง
เลขสารบบ
เลขอย.
เลขทะเบียนตำรับยา
เลขที่ใบรับแจ้ง
เลขจดแจ้ง