อย. ออกประกาศยกระดับยากลุ่ม Glucagon-like peptide-1 (GLP-1) ชนิดฉีด หรือ “ปากกาลดน้ำหนัก” ให้เป็นยาควบคุมพิเศษ เพื่อคุ้มครองความปลอดภัยของประชาชน หลังพบการนำไปใช้ผิดวัตถุประสงค์และมีการลักลอบจำหน่ายโดยไม่ได้รับอนุญาตจำนวนมาก

เภสัชกรหญิงสุภัทรา บุญเสริม เลขาธิการคณะกรรมการอาหารและยา เปิดเผยว่า จากกระแสการใช้ “ปากกาฉีดลดน้ำหนัก” ที่แพร่หลายในโซเชียลมีเดีย ซึ่งเป็นการนำไปใช้เพื่อลดน้ำหนักในกลุ่มคนทั่วไปโดยไม่มีคำแนะนำจากแพทย์ รวมถึงการปรับขนาดยาและวิธีฉีดด้วยตนเอง ซึ่งอาจก่อให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพ สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ขอเรียนว่า ยากลุ่ม GLP-1 receptor agonists (GLP-1 RA) เช่น Semaglutide, Liraglutide, Dulaglutide, Lixisenatide และ Tirzepatide ได้รับอนุมัติให้ใช้สำหรับรักษาผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 และช่วยควบคุมน้ำหนักในผู้ที่มีภาวะอ้วนภายใต้การวินิจฉัยและสั่งจ่ายโดยแพทย์เท่านั้น ไม่ใช่ยาลดน้ำหนักเพื่อความสวยงาม การใช้ยาเองอย่างไม่ถูกต้องหรือหยุดยาเอง แม้ยาจะช่วยลดความอยากอาหารและทำให้น้ำหนักลดลงได้ในระยะหนึ่ง แต่อาจทำให้น้ำหนักเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว (โยโย่) และเสี่ยงอาการไม่พึงประสงค์ เช่น ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ ตับอ่อนอักเสบ ไตวาย ภาวะซึมเศร้า หรือกล้ามเนื้อฝ่อลีบ และอาจเสี่ยงอันตรายรุนแรงถึงชีวิต โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคประจำตัว

แม้ว่าที่ผ่านมา อย. ได้จะดำเนินคดีกับผู้โฆษณาและจำหน่ายผิดกฎหมายมาโดยตลอด แต่ยังคงพบการนำไปใช้ในทางที่ผิดอย่างต่อเนื่อง ดังนั้น เพื่อคุ้มครองความปลอดภัยจากการใช้ยาของผู้บริโภค กระทรวงสาธารณสุขจึงได้ยกระดับการควบคุมปากกาลดน้ำหนัก โดยออกประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ยาควบคุมพิเศษ ฉบับที่ 58 กำหนดให้ยากลุ่ม Glucagon-like peptide-1 (GLP-1) ชนิดฉีด เป็นยาควบคุมพิเศษ โดยต้องจ่ายตามใบสั่งแพทย์เท่านั้น

          เลขาธิการฯ อย. กล่าวต่อไปว่า ขอความร่วมมือประชาชน อย่าหลงเชื่อคำโฆษณาว่า “ฉีดแล้วผอม” ไม่มีวิธีลัดในการลดน้ำหนักที่ปลอดภัยและยั่งยืน การลดน้ำหนักที่ถูกต้องควรอาศัยการกินอาหารที่เหมาะสม พักผ่อนเพียงพอ ออกกำลังกายและดูแลสุขภาพจิตอย่างสม่ำเสมอ ไม่ควรซื้อยาฉีดลดน้ำหนักมาใช้เอง เพื่อความปลอดภัยสูงสุด ทั้งนี้ หากพบการโฆษณาหรือจำหน่ายผลิตภัณฑ์สุขภาพที่น่าสงสัย สามารถแจ้งสายด่วน อย. 1556, Line: @FDAThai, Facebook: FDAThai หรือสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดทั่วประเทศ เพื่อร่วมกันคุ้มครองผู้บริโภคไทยอย่างยั่งยืน

เลขาธิการฯ อย. กล่าวย้ำในตอนท้ายว่า มาตรการยกระดับการควบคุมปากกาลดน้ำหนักเป็นยาควบคุมพิเศษนี้ เพื่อคุ้มครองผู้บริโภคที่ต้องการใช้ยานี้ให้อยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์อย่างเหมาะสม และขอยืนยันว่า การยกระดับนี้ ไม่ส่งผลกระทบต่อผู้ป่วยโรคเบาหวานและผู้ที่มีภาวะอ้วนที่จำเป็นต้องใช้ยา เนื่องจากยังสามารถเข้าถึงยาได้ตามปกติ แต่จะช่วยให้การใช้ยานี้มีความเหมาะสม ปลอดภัย และเกิดประสิทธิผลสูงสุด